Diastaza – rozejście mięśni brzucha może dotyczyć każdego, nie tylko kobiet po porodzie

Wypukły brzuch, ból pleców, a centrum ciała czujesz jakby było „odłączone”. Być może zmagasz się z diastazą, która nie jest wyłącznie problemem świeżo upieczonych mam. Jak sobie z nią poradzić?

Masz nadal wystający brzuch, mimo że wróciłaś/eś już do wagi sprzed ciąży. Bolą cię plecy albo czujesz, że twoje dno miednicy nie jest w najlepszej formie. Dokucza ci wzdęty, twardy lub bolesny brzuch. Masz gorszą wydolność w ulubionym sporcie i odbierasz środek ciała jakby był „odłączony”. Być może odpowiada za to diastaza – palący temat nie tylko dla świeżo upieczonych mam.

Czym jest diastaza

Diastaza to określenie na rozejście mięśni prostych brzucha. Mięsień prosty brzucha tworzy z przodu swoisty pas od klatki piersiowej aż do kości łonowej. Jest podzielony na prawą i lewą połowę, czyli w praktyce tworzy parę mięśni. Pośrodku łączy je pasmo tkanki łącznej nazywane linea alba. Jest to sztywna tkanka łączna, pozbawiona naczyń krwionośnych, która pod wpływem sił i ciśnienia może rozciągać się na boki, ścieńczać i słabnąć. 

Ponieważ tkanka łączna nie stanowi tak dobrego „systemu podparcia”, jama brzuszna może ulec widocznej deformacji. W pozycji stojącej najczęściej odbieramy to jako wystający brzuch. Leżąc na plecach można zauważyć „zagłębienie/rynienkę”, a przy ruchach siłowych pośrodku brzucha tworzy się tzw. „daszek”.

„Po narodzinach syna poczułam, że z moim ciałem jest coś nie tak. Brzuch po połogu nie obkurczał się tak, jak się spodziewałam. Zaskakiwało mnie, że rano mam płaski brzuch, a wieczorem wzdęty jak balon. Trochę niepokoiło mnie też to, że gdy leżałam na plecach, robiło mi się duże zapadnięcie w środku ciała i że mogłam obserwować (a nawet wyczuć pod palcami) ruch pętli jelit. Najgorsze w tym okresie było jednak to, że niechęć do „nowego” ciała i stres odbijały się na opiece nad nowo narodzonym synem.” Anna Nováková – instruktorka systemu COREyoga.cz

Wideo

Kto najczęściej zmaga się z diastazą

Najczęściej z diastazą spotykamy się u kobiet w ciąży, u których w wyniku zmian hormonalnych i ciśnienia wewnętrznego podczas ciąży prawa i lewa strona mięśnia rozchodzą się, a rozluźniona tkanka łączna linea alba nie jest w stanie ich utrzymać i między obiema połowami powstaje przerwa. 

Czynniki ryzyka powstania diastazy:

• szybki przyrost masy ciała w ciąży, 
• wiek rodzącej powyżej 35 lat, 
• kolejne ciąże następujące w krótkim odstępie czasu, 
• kobiety z wiotką ścianą brzucha już przed zajściem w ciążę,
• kobiety z nadmiernie rozciągniętą macicą (ciąża mnoga lub duży płód). 

„Tyle razy mówiłam sobie: dlaczego akurat ja muszę mieć diastazę. Ale co zrobiłam, żeby temu zapobiec? Czy byłam spokojna, zrównoważona i uważna na potrzeby swojego ciała? Nie – wiecznie w biegu, na emocjonalnej karuzeli i z milionem nieuporządkowanych myśli. To odbiło się na mojej postawie i codziennym ruchu (w lekkim pochyleniu do przodu i z ładunkiem ważnych ciężarów). Ciało mnie wyhamowało i dało mi jasno do zrozumienia, że taki styl życia mógłby mi bardzo zaszkodzić.” Anna Nováková – instruktorka systemu COREyoga.cz

Z rozejściem mięśni prostych brzucha rodzi się jednak każdy – w trakcie rozwoju psychomotorycznego, wraz z obciążaniem, albo całkowicie zanika, albo pozostaje; może też powstać ponownie, poszerzyć się i ponownie się zamknąć (jest odwracalne). Diastaza może więc dotyczyć także mężczyzn (zwłaszcza tych, którzy przybierają na wadze w okolicy brzucha, z podwyższoną lub wrodzoną wiotkością tkanki łącznej, uprawiających sporty siłowe, osób podnoszących ciężkie przedmioty czy pracujących długotrwale w pozycji siedzącej). U niemowląt i małych dzieci z niefizjologiczną diastazą spotykamy się zwłaszcza wtedy, gdy często przebywały w zgięciu (nosidła, foteliki samochodowe, bujaczki), często kaszlą (np. dzieci z astmą), często „parły” (z długotrwałymi kolkami lub zaparciami).

Jak wykonać samobadanie:

• połóż się na plecach, ugnij nogi, stopy oprzyj na podłodze,
• przyłóż palce jednej dłoni do pępka, dłoń skierowana w stronę głowy,
• zrób wydech, rozluźnij brzuch i bardzo powoli unieś głowę,
• po bokach palców wyczujesz twarde krawędzie mięśnia prostego brzucha (jeśli jest rozejście), a pod palcami poczujesz miękką tkankę,
• oszacuj szerokość (na jeden palec, dwa, trzy…) i następnie wciśnij palce głębiej w brzuch.

Udało się? Wchodzisz głęboko? W takim razie tkanka łączna najpewniej jest osłabiona. Ten sam proces powtórz na całej długości linea alba – od spojenia łonowego w miednicy aż po dolne żebra.

Kiedy zacząć działać w kierunku diastazy:

• możliwość wsunięcia 2 lub więcej palców,
• rozluźniona tkanka łączna – palce można wsunąć bardzo głęboko,
• ogólnie słaby CORE,
• nietrzymanie moczu,
• ból w odcinku lędźwiowym,
• przepuklina.

Dlaczego ten temat zasługuje na twoją uwagę

U dużego odsetka mam diastaza jest widoczna już krótko po porodzie. Jeśli jest niewielka, nie trzeba od razu się jej obawiać. Ciąża trwała 9 miesięcy i nie da się oczekiwać, że w kilka dni po porodzie ciało wróci do dawnej formy. Jeśli praca tkanek miękkich (mięśni i powięzi) jest skoordynowana, brzuch będzie stopniowo się cofał. Czas regeneracji po porodzie jest u każdej mamy indywidualny (rekonwalescencja po cesarskim cięciu bywa dłuższa). 

Warto pamiętać, że diastaza w ciąży jest zjawiskiem naturalnym (w końcu macica musi powiększyć się nawet 700 razy, aby stworzyć wystarczająco dużo miejsca dla dziecka), ale po porodzie można wspierać jej domykanie lub całkowite zamknięcie. Sfera fizyczna idzie w parze z psychiczną, a mniejsze lub większe trudności mogą wyraźnie wpływać na codzienne i intymne życie.

Czy wiesz, że aż 75% osób z diastazą przeszło operację w obrębie jamy brzusznej (np. cesarskie cięcie)?

Mamy wychodzą ze szpitala położniczego poinformowane o podstawowej opiece nad dzieckiem, ale bardzo często bez podstawowej wiedzy o opiece nad sobą – jak leżeć, siedzieć, stać, poruszać się, nosić dziecko, schylać się po dziecko, jak dbać o brzuch, jak ćwiczyć, kiedy zacząć ćwiczyć, jak zbadać diastazę, czego unikać albo do kogo zwrócić się przy podejrzeniu stanu niefizjologicznego. 

Aż 90% rodzących nie zna pojęcia diastazy, mimo że centrum ciała kryje narządy niezbędne do życia, buduje naszą postawę i to z niego wychodzi każdy ruch. Jego dysfunkcja zwykle objawia się w całym aparacie ruchu: drętwieniem lub bólem, różnymi „ciągnięciami”, napięciem i ogólnym dyskomfortem.

Problem estetyczny czy zdrowotny?

Najczęściej diastaza przeszkadza ze względów estetycznych (wystający brzuch), bez świadomości, że jej korekta może mieć bardzo duże znaczenie dla zdrowia i witalności. Jeśli bowiem mięśnie CORE (4 struktury mięśniowe = mięsień poprzeczny brzucha, głębokie mięśnie pleców, przepona i dno miednicy) nie potrafią pracować lub są długotrwale „wyłączone”, a diastaza się pogłębia, może dojść do następujących konsekwencji:

• nieprawidłowa postawa ciała,
• bóle (nie tylko) w obrębie centrum ciała, bóle stawów, migreny,
• problemy z kręgosłupem (ból odcinka lędźwiowego), duże ryzyko przepukliny krążka,
• powstanie przepukliny pępkowej,
• brak ochrony narządów,
• problemy trawienne i jelitowe,
• zaburzona praca niemal wszystkich mięśni od miednicy aż po głowę.
• nieprawidłowa praca przepony,
• nieprawidłowa praca dna miednicy – nietrzymanie moczu/prolaps narządów miednicy.

Więcej faktów o diastazie znajdziesz w książce Diastáza.

Teraz już wiesz, że ta „zabawna górka” na twoim brzuchu to diastaza. Jeśli od dłuższego czasu dokuczają ci niektóre z wymienionych objawów, a twoim najbliższym celem jest uporanie się z diastazą, w kolejnym odcinku przeczytasz, jak pozbyć się diastazy raz na zawsze i jak również w tym przypadku ważną rolę odgrywa twoja stopa.

Artykuł powstał we współpracy z Anną Novákovą, założycielką COREYOGA.CZ.

Może zainteresuje cię również:

• Ćwiczenia na stopy – podstawowy kurs online
• Koślawość kostek i kolana w X
• Ruch to potrzeba, radość i lekarstwo